Oncologische fysiotherapie en kankerpatiënten

Oncologische fysiotherapie voor veel kankerpatiënten onbetaalbaar door ontbreken vergoeding

Voor duizenden kankerpatiënten in Nederland is oncologische fysiotherapie, waaronder prehabilitatie, nauwelijks toegankelijk. De reden: het huidige wetenschappelijke bewijs voldoet niet aan de formele eisen voor vergoeding vanuit de basiszorgverzekering. Het Nationaal Fonds Tegen Kanker (NFTK) wijst daarom op de dringende noodzaak van aanvullend onderzoek en start een landelijke inzamelingsactie om dit mogelijk te maken.

Prehabilitatie richt zich op het verbeteren van de fysieke conditie van patiënten vóór en tijdens een kankerbehandeling. Volgens het NFTK heeft deze vorm van begeleiding een aantoonbare invloed op het behandelresultaat en het herstel, maar ontbreekt het aan voldoende onderzoek dat aansluit bij de beoordelingscriteria van zorgverzekeraars.

In een regio als Zuid-Limburg, waar relatief veel mensen te maken krijgen met chronische gezondheidsproblemen en kanker, raakt het ontbreken van vergoeding voor oncologische fysiotherapie extra hard. Juist hier kan begeleiding bij bewegen en herstel een groot verschil maken in de kwaliteit van leven van patiënten.

Belang van fysieke conditie bij kankerbehandeling

Volgens Lon Claassen van het NFTK zegt het ontbreken van vergoeding weinig over de waarde van oncologische fysiotherapie.
“De fysieke conditie van patiënten heeft grote invloed op het succes van de behandeling,” stelt Claassen. “Oncologisch fysiotherapeuten helpen patiënten om hun belastbaarheid op een veilige manier op te bouwen en ondersteunen hen bij het vasthouden van een gezondere leefstijl.”

Juist die begeleiding kan complicaties, bijwerkingen en langdurig herstel helpen verminderen.

Financiële drempel na kankerdiagnose

Een belangrijk knelpunt is dat de eerste twintig behandelingen oncologische fysiotherapie niet worden vergoed vanuit de basisverzekering. Voor patiënten zonder aanvullende zorgverzekering betekent dit dat zij de kosten volledig zelf moeten betalen.

“Na een kankerdiagnose is het in de praktijk vrijwel onmogelijk om alsnog een aanvullende verzekering af te sluiten,” zegt Claassen. “Zorgverzekeraars wijzen deze aanvragen vrijwel altijd af. Daardoor vallen veel patiënten tussen wal en schip.”

Volgens het NFTK heeft deze financiële drempel niet alleen gevolgen voor de toegankelijkheid van zorg, maar ook voor de betaalbaarheid ervan. Zonder begeleiding van een oncologisch fysiotherapeut hebben patiënten vaker last van complicaties, bijwerkingen en een minder goed herstel, wat uiteindelijk kan leiden tot hogere zorgkosten.

Landelijke inzamelingsactie voor nieuw onderzoek

Om meer wetenschappelijk onderzoek mogelijk te maken, organiseert het Nationaal Fonds Tegen Kanker op 25 april 2025 een landelijke fundraiser. In alle twaalf provincies komen in totaal 240 teams in actie om geld in te zamelen voor onderzoek naar bewegen bij kanker.

Het onderzoek wordt uitgevoerd door Anouk Hiensch van het UMC Utrecht en richt zich op de effecten van fysieke training en begeleiding bij kankerbehandeling.

Shanna Hillebrand van het NFTK:
“Diverse sportscholen en healthclubs hebben zich al aangesloten, maar in enkele provincies zijn we nog op zoek naar locaties die het evenement willen hosten.”

Oproep tot deelname

Met de landelijke actie hoopt het NFTK voldoende middelen te verzamelen om het noodzakelijke onderzoek mogelijk te maken. Doel is om in de toekomst te zorgen voor betere onderbouwing, bredere vergoeding en gelijke toegang tot oncologische fysiotherapie voor alle kankerpatiënten.