Heerlen staat bovenaan de zogeheten Onderwereldkaart van RTL Nieuws, een landelijk onderzoek naar de kwetsbaarheid van gemeenten voor georganiseerde criminaliteit. In de analyse wordt gekeken naar factoren zoals drugscriminaliteit, wapenhandel, schuldenproblematiek en het aantal jongeren dat risico loopt om in het criminele circuit terecht te komen.

Volgens het onderzoek blijkt de voormalige mijnstad op meerdere punten extra kwetsbaar. Zo werden in een periode van tien maanden 131 zaken van drugshandel en 48 zaken van wapenhandel geregistreerd. Daarnaast heeft bijna vijf procent van de panden in Heerlen een eigenaar met een strafblad en kampt één op de acht huishoudens met problematische schulden.

Ook de ligging van de stad speelt volgens deskundigen een rol. Door de ligging in de grensregio en sociale problemen die deels teruggaan tot de mijnsluiting, kan georganiseerde criminaliteit hier relatief makkelijk voet aan de grond krijgen. Burgemeester Roel Wever gaf eerder aan niet verrast te zijn door de uitkomst, maar noemt de positie op de lijst wel zorgelijk.

De zogenoemde Onderwereldkaart is opgesteld op basis van twintig indicatoren die inzicht moeten geven in hoe kwetsbaar gemeenten zijn voor ondermijning: een situatie waarin de onderwereld de bovenwereld beïnvloedt, bijvoorbeeld via witwassen of het ronselen van jongeren voor criminele activiteiten.

Maar hoe ervaren Heerlenaren dat zelf? Wanneer er online berichten verschijnen over Heerlen en veiligheid, lopen de reacties sterk uiteen. Veel mensen reageren stoer en doen alsof er niets aan de hand is. Wie zich wel zorgen uit, krijgt soms te horen dat het overdreven is of dat het “allemaal wel meevalt”. Zelfs sommige politici bagatelliseren de situatie op sociale media zoals Facebook.

Toch zijn er ook inwoners die wél openlijk zeggen dat zij zich zorgen maken over de veiligheid in de stad. Tegelijk lijkt er een cultuur te bestaan van: “Gewoon doorgaan, er is niks aan de hand.” Of: “Het valt allemaal wel mee, het is alleen maar negatief geklets.”

De vraag is dan ook of bepaalde situaties misschien zo normaal zijn geworden dat mensen ze niet meer als probleem ervaren. Vanuit psychologisch oogpunt gebeurt dat vaker: wanneer mensen ergens lang aan worden blootgesteld, kan een bepaalde realiteit geleidelijk als “normaal” gaan voelen.

Hoe deze situatie verder verbeterd kan worden, blijft onderwerp van discussie. Onlangs werd bijvoorbeeld een nieuwe maatregel aangekondigd waarbij zogeheten probleemveroorzakers minder welkom zouden zijn in de stad of bepaalde wijken. Daarmee hoopt men de overlast en criminaliteit terug te dringen. Maar hoe verhoudt zo’n maatregel zich tot de werkelijkheid.

Maankwartier Heerlen — Foto: Lidia Carreno Photography

Parkstad Actueel vroeg een aantal reacties van Heerlenaren:

Reactie 1. Bewoner Aurora Heerlen die liever anoniem blijft. Man. 44 jaar. ( naam bij de redactie bekend)

Wat vind u van het onderzoek van RTL Dat Heerlen weer wint?

Het is schandalig, maar het is wel waar naar mijn mening

Hoe denkt u dat het verbeterd kan worden.

Er moet helaas meer politie op straat. Maar ik las ook weer dat er een politiechef op non actief was gesteld. Dus ik weet het ook niet.

Voel jij je onveilig in Heerlen?

Ik zelf niet, ja ik ben hier geboren in Meezenbroek en weet niet beter. Hier in Heerlen is het elke dag kijken naar hoe te overleven en de dag door te komen atlhans als je een laag inkomen hebt zoals mij. Ik heb van kleins af aan altijd junkies armoede en prostitutie gezien.

Reactie 2. Bewoner Heerlen Noord Heerlerheide. Vrouw. 24 jaar. (Wenst anoniem te blijven, naam bij de redactie bekend)

Wat vind u van het onderzoek van RTL Dat Heerlen weer wint?

Ik vind dat het allemaal wel meevalt, er zou op elke hoek van de straat wel een dealer zijn… ik zie ze nooit

Hoe denkt u dat het verbeterd kan worden.

Ik denk dat ze het probleem bij de bron moeten aanpakken, en wat meer invallen/controles moeten doen.

Voel jij je onveilig in Heerlen?

Ik voel mij over het algemeen heel veilig in Heerlen, ik loop af en toe in de avond van Heerlen centrum naar Hoensbroek en er is me nog nooit iets geks opgevallen. Heeft zich nooit een rare situatie voorgedaan. Wel vind ik dat ze de donkere straatjes wat meer licht mogen brengen want daar kan het soms wel wat beangstigend voelen. Voel me opzich echt wel goed hier. Ik ben ook van het: Geluk moet je zelf maken.

Reactie 3. Bewoner Molenberg Man. 69 jaar. Naam bij de redactie bekend.

Wat vind u van het onderzoek van RTL Dat Heerlen weer wint?

Prima artikel. Mijn grootste zorg: de politie is al jaren niet meer zichtbaar. En niet alleen door weinig politiemensen. Zij die er zijn hebben maar een credo: we hebben het te druk.

Hoe denkt u dat het verbeterd kan worden.

Datzelfde geldt inmiddels ook voor bureau handhaving. In de binnenstad zie ik ze sporadisch. En ook zij roepen dat ze het te druk hebben en verwijzen soms terug naar de politie of online melding doen. Direct ingrijpen bij heterdaad gaat niet meer lukken. Pak kans steeds kleiner, criminaliteit steeds groter.

Voel jij je onveilig in Heerlen?

Zelf voel ik me niet onveilig. Maar ik kan me heel goed voorstellen dat veel mensen zich wel zo voelen.
De politie glijdt steeds verder weg van hun core business: de straat en de wijk.

Lees hier verder over het onderzoek van RTL.

Bron: RTL

Tekst en foto’s Lidia Carreno Photography