Brunssum/Schinveld: In natuurgebied De Breukberg, gelegen in het dal van de Roode Beek, is een innovatieve maatregel genomen om een uniek stukje natuur te redden. Met de aanleg van een ondergronds kwelscherm wordt geprobeerd de verdroging van het zeldzame hellingveen tegen te gaan — en daarmee ook de toekomst van de bijzondere veenorchis veilig te stellen.

Het gebied is namelijk de enige plek in Nederland waar deze orchidee nog voorkomt in een hellingveen.

Verdroging bedreigde unieke natuur

De problemen ontstonden jaren geleden na de aanleg van de Buitenring Parkstad Limburg. Door veranderingen in het watersysteem — zoals wateropvang en omlegging van de Roode Beek — droogde het gebied langzaam uit.

De impact was groot:

• de populatie veenorchissen kelderde van ruim 800 naar slechts enkele tientallen
• het kwetsbare ecosysteem raakte uit balans

Een duidelijk signaal dat ingrijpen noodzakelijk was.

Hellingveen: een natuurlijke spons

De Breukberg is een bijzonder natuurgebied van ongeveer vijf hectare, gelegen op 65 tot 70 meter boven NAP. Door natuurlijke omstandigheden kon hier eeuwenlang water worden vastgehouden.

Zo ontstond een zeldzaam ecosysteem dat:

• water opslaat
• verdroging tegengaat
• CO₂ vasthoudt

In het gebied leven en groeien bijzondere soorten zoals:

• veenmossen en kleine veenbes
• beenbreek
• levendbarende hagedis
• moerassprinkhaan en zwarte heidelibel

Innovatief kwelscherm als oplossing

Omdat herstel van het oorspronkelijke watersysteem niet mogelijk bleek, is gekozen voor een innovatieve techniek: een 500 meter lang ondergronds kwelscherm.

Dit scherm:

• houdt grondwater langer vast in het gebied
• reikt tot 5 à 7 meter diep, tot in de Brunssumse kleilaag
• is aangelegd met een trillingsvrije en geluidsarme methode

Bijzonder is dat het gebruikte materiaal flexibel blijft, waardoor boomwortels erdoorheen kunnen groeien zonder de werking te verstoren.

Internationale samenwerking voor natuurherstel

De aanleg van het scherm kwam tot stand dankzij samenwerking tussen meerdere partijen. Het project werd ondersteund door:

• LNV Versneld Natuurherstel
• het Europese Interreg-project ADMIRE

Hierdoor werd kennis over hellingvenen uit Nederland en België gebundeld.

Hoop voor de veenorchis

Met deze ingreep krijgt het gebied de kans om opnieuw te vernatten. De komende jaren wordt nauwlettend gevolgd of het ecosysteem zich herstelt.

De verwachting is dat:

• de veenorchis zich kan herstellen
• de Breukberg weer uitgroeit tot een bloemrijk en waardevol natuurgebied

Niet alleen voor de natuur, maar ook voor wandelaars en natuurliefhebbers.

 In een video over het project is te zien hoe het kwelscherm is aangelegd en wat het betekent voor de toekomst van het gebied.

About The Author

Redactie van ParkstadActueel

See author's posts