DEN HAAG – Nieuw slachtofferonderzoek naar ernstig partnergeweld laat zien wat bekenden kunnen doen wanneer iemand mogelijk in een onveilige relatie zit. Hoogleraar Veiligheid en Interventiestudies Marieke Liem en haar onderzoeksteam spraken tientallen slachtoffers over wat hen hielp – en wat juist niet. Daaruit komen vijf duidelijke adviezen naar voren.
Volgens recent onderzoek van Motivaction hebben ruim 1,5 miljoen Nederlanders het gevoel iemand te kennen die in een ongezonde of onveilige relatie zit. In zulke relaties kan sprake zijn van structurele controle, druk of ander grensoverschrijdend gedrag. Bekenden kunnen signalen soms eerder herkennen dan het slachtoffer zelf.
Vijf tips om iemand in een onveilige relatie te helpen
1. Ga het gesprek aan
Benoem rustig wat je ziet of waar je je zorgen over maakt. Alleen al het erkennen van de situatie kan ervoor zorgen dat iemand zich minder alleen voelt. Open vragen stellen en luisteren zonder direct met oplossingen te komen, kan helpen om het gesprek veilig te houden.
2. Oordeel niet
Slachtoffers van partnergeweld kunnen zich schamen, twijfelen aan zichzelf of bang zijn voor reacties uit hun omgeving. Een niet-veroordelende houding kan ervoor zorgen dat iemand zich vrijer voelt om te vertellen wat er speelt. Rustig luisteren en doorvragen kan daarbij belangrijker zijn dan meteen advies geven.
3. Geef praktische steun
Praktische hulp kan veel verschil maken. Denk bijvoorbeeld aan tijdelijk onderdak, vervoer, financiële hulp of samen contact opnemen met een hulpinstantie. Sommige slachtoffers ervaren een hoge drempel om zelf professionele hulp te zoeken. Samen bellen met bijvoorbeeld Veilig Thuis kan die stap kleiner maken.
4. Blijf in contact
Blijf regelmatig contact zoeken, ook wanneer iemand niet direct hulp wil of kan aannemen. Laat weten dat je beschikbaar blijft. Zo weet het slachtoffer waar die terechtkan wanneer het moment komt waarop hulp nodig is.
5. Laat de regie bij de ander
Een slachtoffer heeft volgens het onderzoek vooral behoefte aan steun zonder dat iemand anders alle beslissingen overneemt. Vragen als “Wat heb jij nodig?” of “Wat kan ik voor je doen?” kunnen helpen om iemand opnieuw grip te laten ervaren.
Omstanders kunnen verschil maken
Marieke Liem benadrukt dat vrienden, familieleden, buren en collega’s een belangrijke rol kunnen spelen. Uit de gesprekken met slachtoffers kwam volgens haar steeds dezelfde lijn naar voren: ga het gesprek aan, oordeel niet en laat voelen dat je er voor de ander bent.
Het onderzoek sluit aan bij de publiekscampagne Waar ben je?, die mensen oproept signalen van dwingende controle serieus te nemen en in actie te komen wanneer zij zich zorgen maken over iemand in hun omgeving.
Maak je je zorgen om iemand?
Wie twijfelt of zich zorgen maakt over iemand in zijn of haar omgeving, kan voor gratis en anoniem advies terecht bij Veilig Thuis. Daar is ook informatie te vinden over hoe je iemand kunt steunen zonder de situatie onnodig te escaleren.
Meer achtergrond over het landelijke onderzoek en de campagne is te vinden bij de Rijksoverheid.
Lees ook: Wanneer hoop een val wordt: de psychologie achter terugkeren naar een gewelddadige partner.
About The Author
