HOGE VENEN – De bestrijding van de enorme natuurbrand in de Hoge Venen is zondag onverminderd doorgegaan. Door de veranderende wind is opnieuw veel rook ontstaan. Hulpdiensten richten zich niet alleen op het tegenhouden van het vuur, maar ook op de veiligheid van inwoners en dieren in de bedreigde dorpen. Inmiddels is ruim 2.700 hectare natuurgebied door de brand getroffen.
De brand brak vrijdagmiddag rond 13.00 uur uit bij de Belgische gemeente Baelen. Sindsdien heeft het vuur zich razendsnel door het kurkdroge natuurgebied verspreid. De brand woedt in een moeilijk toegankelijk landschap van heide, bos en veengrond. Vooral brandend veen maakt de inzet bijzonder ingewikkeld, omdat het vuur onder de grond kan blijven smeulen en verderop opnieuw kan oplaaien.
Hulpverleners ter plaatse omschrijven de bestrijding als uitermate lastig. Op plaatsen waar het vuur onder controle lijkt, ontstaan verderop opnieuw brandhaarden. De wind is bovendien meerdere keren van richting veranderd, waardoor de inzet voortdurend moet worden aangepast.
Dieren uit bedreigde omgeving weggehaald
Zondag lag een belangrijk deel van de aandacht op het in veiligheid brengen van dieren uit de bedreigde omgeving. Een gespecialiseerd dierenreddingsteam uit de Belgische hulpverleningszone Hesbaye is daarvoor ingezet.

In en rond de geëvacueerde dorpen bevinden zich onder meer boerderijen en andere locaties met grote aantallen dieren. Het verplaatsen daarvan vraagt veel voorbereiding, geschikt vervoer en nauwe samenwerking tussen eigenaren en hulpdiensten.
Ook aan de Duitse kant van de grens maakten inwoners en boeren zich gereed om dieren te evacueren wanneer het vuur verder richting Monschau zou oprukken. Zondagmiddag leek de situatie daar iets stabieler. De brand bevond zich toen volgens Duitse autoriteiten op ongeveer anderhalve kilometer van de grens en circa 1,8 kilometer van de dichtstbijzijnde bebouwing.
Meer dan 250 mensen en voertuigen ingezet
Tijdens de nacht van zaterdag op zondag waren volgens de Waalse autoriteiten meer dan honderd Belgische en Duitse brandweerlieden, ongeveer zeventig politiemensen, twintig medewerkers van de Civiele Bescherming en circa veertig militairen actief. Samen met medische hulpverleners, boeren en andere ondersteuners ging het om meer dan 250 ingezette mensen en voertuigen.
Het Belgische leger ondersteunt de operatie met gespecialiseerd materieel en zware blusvoertuigen. Boeren rijden af en aan met tractoren en watertanks om de watervoorziening op peil te houden en kwetsbare zones nat te houden.
Ook vanuit Nederland wordt hulp geboden. Nederlandse Chinook-helikopters vervoeren grote hoeveelheden water en bestrijden het vuur vanuit de lucht. Deze luchtsteun is vooral belangrijk aan de oostelijke zijde van de brand, waar delen van het gebied voor voertuigen en brandweerlieden nauwelijks of helemaal niet bereikbaar zijn.
Daarnaast is internationale luchtsteun aangeboden vanuit onder meer Zweden. De omvang van de inzet onderstreept hoe ernstig en complex de situatie is.
Zware rook door veranderde wind
Door de gedraaide wind heeft de rook zich opnieuw over een groot gebied verspreid. Ook op tientallen kilometers afstand wordt rook- en geuroverlast gemeld. De autoriteiten adviseren mensen die last hebben van de rook om ramen en deuren gesloten te houden.

In de bedreigde Belgische dorpen Sourbrodt, Küchelscheid en Leykaul zijn inwoners uit voorzorg geëvacueerd. Een deel van hen kon bij familie of bekenden terecht. Anderen brachten de nacht door in een opvanglocatie in Malmedy. Voor zover officieel bekend zijn er tot nu toe geen woningen door het vuur getroffen.
De veiligheidszones rond de brand blijven afgesloten. De autoriteiten roepen mensen nadrukkelijk op niet naar het gebied te komen. Onnodig verkeer kan hulpverleners hinderen en de aanvoer van bluswater en materieel vertragen.
Nog geen einde aan zware strijd
Hoewel de situatie aan de Duitse zijde zondagmiddag als stabiel werd omschreven, is van volledige controle over de brand nog geen sprake. Op meerdere plaatsen zijn nog actieve brandhaarden aanwezig en de grote hoeveelheid rook blijft een probleem.
Omdat vuur diep in de droge veengrond kan doordringen, bestaat het risico dat brandhaarden opnieuw oplaaien. De vooruitzichten blijven daarom onzeker. Regen en lagere temperaturen zouden de hulpdiensten kunnen helpen, maar het is nog niet duidelijk of er in het getroffen gebied voldoende neerslag zal vallen.
Saamhorigheid over de grens
Tegenover de enorme schade aan het unieke natuurgebied staat een indrukwekkende internationale samenwerking. Belgische en Duitse brandweerlieden, Nederlandse Defensiemensen, militairen, politiemensen, dierenredders, boeren en andere vrijwilligers werken zij aan zij.
De brand stopt niet bij landsgrenzen. De hulp gelukkig evenmin. Terwijl de strijd tegen het vuur nog lang niet voorbij is, laat de inzet in de Hoge Venen zien hoe sterk de saamhorigheid wordt wanneer mensen, dieren en natuur gezamenlijk worden bedreigd.
Door Gerrit Ter Mul
Je moet ingelogd zijn om een reactie te plaatsen.