PARKSTAD – Met een volle tas lege flessen en blikjes naar de supermarkt, aansluiten in de rij en vervolgens iedere verpakking afzonderlijk in de automaat stoppen. Ook inwoners van Parkstad kennen de frustraties rond het inleveren van statiegeld. Het kabinet wil het systeem daarom flink verbeteren. Bulkautomaten moeten het mogelijk maken om grotere hoeveelheden in één keer in te leveren.
Voor veel inwoners van Heerlen, Kerkrade, Landgraaf, Brunssum en de omliggende gemeenten is het een bekend onderdeel van het boodschappen doen. Na weken sparen gaat een tas of vuilniszak vol lege verpakkingen mee naar de supermarkt.
Daar begint regelmatig het wachten. Voor de automaat staat een rij, de machine is vol of een blikje wordt steeds opnieuw teruggegeven. Wie veel heeft verzameld, is bovendien een tijdje bezig: flesje erin, wachten, blikje erin en weer wachten.
Als het aan het kabinet ligt, moet dat een stuk eenvoudiger worden.
Volle zak in één keer inleveren
Een belangrijk onderdeel van de plannen is een grotere rol voor bulkautomaten. Bij zo’n automaat hoeven consumenten niet langer ieder flesje en blikje apart in te voeren. Een grotere hoeveelheid verpakkingen kan in één keer in de machine worden geleegd. De automaat telt en verwerkt de verpakkingen vervolgens automatisch.
Dat kan vooral handig zijn voor gezinnen, sportverenigingen, buurtinitiatieven en andere organisaties die veel statiegeldflessen en -blikjes verzamelen. Ook inwoners die hun lege verpakkingen enkele weken opsparen, kunnen daardoor sneller klaar zijn.
Of en waar zulke bulkautomaten in Parkstad komen te staan, is nog niet bekend. Het voorstel betekent ook niet dat iedere supermarkt automatisch een bulkautomaat krijgt. Het kabinet wil vooral dat deze machines een grotere rol gaan spelen binnen het landelijke statiegeldsysteem.
Meer inleverpunten in de buurt
Naast de bulkautomaten wil het kabinet het aantal innamepunten vergroten. Meer verkooppunten van plastic flessen en blikjes moeten de verpakkingen straks innemen.
De verplichting wordt afhankelijk van de grootte van het verkooppunt. Kleine winkels worden uitgezonderd. Winkels die dicht bij elkaar liggen, mogen samenwerken en consumenten verwijzen naar een gezamenlijk innamepunt.
Bij grotere verkooppunten met een oppervlakte van minstens 200 vierkante meter moet het bovendien mogelijk worden om het statiegeld contant terug te krijgen.
Voor Parkstad kan dit betekenen dat inwoners op termijn op meer plaatsen terechtkunnen. Dat zou vooral prettig zijn voor mensen die nu afhankelijk zijn van een beperkt aantal automaten of speciaal naar een grotere supermarkt moeten reizen.
Statiegeld als extra inkomen
Het statiegeldsysteem heeft ook een sociale kant. In steeds meer plaatsen verzamelen mensen achtergelaten blikjes en flesjes om wat extra geld te verdienen. Ze zoeken op straat, rond drukke plekken en soms in openbare afvalbakken naar verpakkingen die anderen hebben weggegooid.
Voor mensen die weinig te besteden hebben, kan de opbrengst een welkome aanvulling zijn. Eén blikje of flesje levert maar een klein bedrag op, maar wie er veel verzamelt, kan toch een aardig bedrag bij elkaar krijgen.
Tegelijkertijd laat het zien hoeveel statiegeld nog altijd letterlijk op straat of in de afvalbak belandt. Verpakkingen die door verzamelaars worden meegenomen, worden alsnog gerecycled en eindigen niet als zwerfafval in de natuur.
Er is ook een keerzijde. Bij het doorzoeken van openbare afvalbakken kan ander afval op straat terechtkomen. Verschillende gemeenten experimenteren daarom met speciale doneerringen en aparte statiegeldbakken. Voorbijgangers kunnen hun flesjes en blikjes daarin achterlaten, zodat verzamelaars niet in een afvalbak hoeven te zoeken.
Een bulkautomaat zou juist voor deze groep een verbetering kunnen zijn. Wie tientallen of zelfs honderden verpakkingen heeft verzameld, hoeft deze dan niet meer één voor één in te leveren.
Nog geen definitief besluit
De plannen zijn nog niet definitief. Het kabinet streeft ernaar om de nieuwe regels op 1 januari 2028 te laten ingaan. Later in 2026 moet de regelgeving verder worden aangepast.
Het doel is dat uiteindelijk minstens 90 procent van alle plastic flessen en blikjes wordt ingezameld. Die doelstelling moet ruim voor 2029 worden gehaald. Gebeurt dat niet, dan kunnen vanuit Europese regelgeving strengere en kostbaardere maatregelen volgen.
Het kabinet roept Verpact en verkooppunten daarom op niet tot 2028 te wachten, maar nu al meer en betere inlevermogelijkheden te realiseren.
Voor inwoners van Parkstad blijft het voorlopig dus nog even bij de vertrouwde statiegeldautomaat. Maar als de plannen doorgaan, kan de tas met lege blikjes en flesjes straks mogelijk in één keer worden geleegd. Dat scheelt tijd, ergernis en hopelijk ook een flinke rij bij de supermarkt.
Bronnen: Rijksoverheid: kabinet stelt makkelijker statiegeldsysteem voor, Verpact over aparte statiegeldbakken.
About The Author
