Bij de datum 11 september denken de meeste mensen onmiddellijk aan de aanslagen in de Verenigde Staten in 2001. Vandaag is het precies 25 jaar geleden dat vliegtuigen zich in de torens van het World Trade Center boorden en de wereld voorgoed veranderde.
Maar 11 september blijkt vaker het decor te zijn geweest van rampen, oorlog en politieke omwentelingen. Een terugblik op enkele ingrijpende gebeurtenissen die op deze datum plaatsvonden.
11 september 2001: De aanslagen die de wereld veranderden
Op de ochtend van 11 september 2001 werden in de Verenigde Staten vier passagiersvliegtuigen gekaapt door terroristen van Al-Qaeda.
Twee vliegtuigen vlogen in de Twin Towers van het World Trade Center in New York. Een derde toestel werd in het Pentagon gevlogen. Het vierde vliegtuig, United Airlines-vlucht 93, stortte neer in Pennsylvania nadat passagiers en bemanningsleden zich tegen de kapers hadden verzet.
Bij de aanslagen kwamen 2.977 slachtoffers om het leven, de negentien kapers niet meegerekend.
Miljoenen mensen over de hele wereld zagen op televisie hoe eerst de zuidelijke en vervolgens de noordelijke toren instortte.
De gevolgen gingen veel verder dan New York en Washington. De aanslagen leidden onder meer tot de Amerikaanse ‘War on Terror’, de oorlog in Afghanistan, ingrijpende veranderingen in de beveiliging van de luchtvaart en een internationale strijd tegen terrorisme.
Op 11 september 2026 is het precies 25 jaar geleden.
11 september 1973: Staatsgreep in Chili
Ook in Chili is 11 september een zeer beladen datum.
Op 11 september 1973 pleegde het Chileense leger een staatsgreep tegen de democratisch gekozen regering van president Salvador Allende. Het presidentiële paleis La Moneda werd gebombardeerd en Allende overleed diezelfde dag.
Generaal Augusto Pinochet kwam uiteindelijk aan het hoofd te staan van een militaire dictatuur die tot 1990 zou duren.
Tijdens het regime werden duizenden mensen gedood of verdwenen. Veel meer Chilenen werden gevangengezet, gemarteld of gedwongen hun land te ontvluchten.
Daarom betekent ’11 september’ voor veel Chileense families iets heel anders dan voor mensen die de datum vooral met New York verbinden.
11 september 1944: Vuurstorm boven Darmstadt
Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de Duitse stad Darmstadt in de nacht van 11 op 12 september 1944 getroffen door een zwaar bombardement van de Britse Royal Air Force.
Door de enorme hoeveelheid brandbommen ontstond een vuurstorm die grote delen van de stad verwoestte.
Ongeveer 11.500 mensen kwamen om. Tienduizenden inwoners raakten dakloos.
Het bombardement behoort tot de zwaarste aanvallen op een Duitse stad tijdens de Tweede Wereldoorlog.
11 september 1968: Vliegramp bij Nice
Op 11 september 1968 eindigde Air France-vlucht 1611 in een ramp.
Het toestel was onderweg van Corsica naar Nice toen het in de Middellandse Zee neerstortte. Alle 95 mensen aan boord kwamen om het leven.
De precieze omstandigheden rond de ramp zouden nog jarenlang onderwerp van discussie blijven.
11 september 1985: Treinramp in Portugal
Ook Portugal kende op deze datum een nationale tragedie.
Op 11 september 1985 botsten bij Alcafache twee treinen frontaal op elkaar. Na de botsing ontstond een enorme brand.
Het exacte aantal slachtoffers kon nooit met volledige zekerheid worden vastgesteld, maar de ramp geldt als de zwaarste treinramp uit de Portugese geschiedenis.
11 september 1541: Santiago aangevallen
Nog veel verder terug in de geschiedenis, op 11 september 1541, werd de jonge Spaanse nederzetting Santiago in het huidige Chili aangevallen door inheemse strijders.
Een groot deel van de nederzetting werd verwoest. De gebeurtenis vond slechts enkele maanden na de stichting van Santiago door de Spaanse conquistador Pedro de Valdivia plaats.
Eén datum, verschillende herinneringen
Een datum is uiteindelijk slechts een plaats op de kalender. Toch kunnen bepaalde dagen door gebeurtenissen een betekenis krijgen die generaties lang blijft bestaan.
11 september is daar misschien wel een van de duidelijkste voorbeelden van.
Voor Amerikanen staat de datum vooral voor de aanslagen van 2001. Voor veel Chilenen roept 11 september herinneringen op aan de staatsgreep van 1973 en de dictatuur die daarop volgde. In andere landen is dezelfde datum verbonden met oorlog of nationale rampen.
Vandaag, 25 jaar na de aanslagen in de Verenigde Staten, worden opnieuw de namen genoemd van mensen die op een gewone ochtend naar hun werk gingen, in een vliegtuig stapten of als hulpverlener uitrukten en nooit meer thuiskwamen.
Geschiedenis bestaat uit jaartallen. Maar achter ieder jaartal zitten mensen, families en verhalen die niet vergeten mogen worden.
De header foto is gemaakt door Lucho Carreno, tijdens een reis in Chile ( archieffoto)