Soms lees je een nieuwsbericht dat je niet zomaar naast je neer kunt leggen. Een bericht dat je raakt, omdat je weet dat achter de cijfers echte mensen schuilgaan. Mensen die bang zijn, die zich machteloos voelen en die misschien al hun laatste beetje moed bij elkaar hebben geraapt om hulp te vragen.
Vandaag las ik dat Veilig Thuis aan de bel trekt. De organisaties geven aan dat ze de hoeveelheid meldingen niet meer aankunnen. De wachttijden lopen op en mensen moeten soms maanden wachten voordat hun melding inhoudelijk wordt opgepakt.
En ik dacht maar één ding: hoe hebben we het in Nederland zover laten komen?
Achter iedere melding zit een mens
We praten veel over cijfers. Over personeelstekorten, budgetten, wachtlijsten en miljoenen die ergens vandaan moeten komen.
Maar waar ik aan denk, is dat kind dat iedere avond met buikpijn naar bed gaat.
Dat kind dat precies aan de voetstappen kan horen in welke stemming een ouder thuiskomt.
Die vrouw die haar telefoon voortdurend in de gaten houdt, omdat één verkeerd bericht of één gemiste oproep thuis grote gevolgen kan hebben.
Die man die zich schaamt om toe te geven dat hij thuis niet veilig is.
En al die mensen die zichzelf iedere dag vertellen dat het morgen misschien beter wordt.
Dat zijn geen dossiernummers. Dat zijn mensen.
De moed om hulp te vragen
Wat mij persoonlijk raakt, is hoeveel moed het soms kost om überhaupt aan de bel te trekken. Daar weet ik zelf ook van hoe dat voelt.
Voor iemand die nooit met huiselijk geweld, angst of psychische mishandeling te maken heeft gehad, klinkt het misschien eenvoudig: waarom ga je niet weg? Waarom bel je niet? Waarom vraag je geen hulp?
Maar zo eenvoudig is het niet altijd.
Soms ben je bang voor wat er gebeurt wanneer je iets vertelt. Soms geloof je niet meer dat iemand je zal helpen. Soms is je zelfvertrouwen zo beschadigd dat je zelfs aan je eigen gevoelens begint te twijfelen. En gedrag maar goedpraat omdat de ander het zo erg heeft gehad.
En soms heb je jarenlang geleerd om vooral stil te blijven. Om jezelf niet te laten zien.
Juist daarom is het zo ernstig wanneer mensen die eindelijk de moed vinden om hulp te zoeken, vervolgens moeten wachten.
Want wat gebeurt er in die weken of maanden?
Wie kijkt er naar dat kind?
Wie vraagt aan die vrouw of man of het thuis nog veilig is?
Wie ziet dat iemand langzaam steeds verder wegzakt?
Veiligheid mag geen kwestie van geluk zijn
Natuurlijk kunnen hulpverleners niet toveren. Dat er personeelstekorten zijn en dat de mensen die bij Veilig Thuis werken betekend niet dat zij iedere dag hun uiterste best doen.
De kritiek richt zich dan ook niet op die medewerkers.
Integendeel.
Het is juist goed dat deze organisaties gezamenlijk aan de bel trekken en openlijk aangeven dat de situatie niet langer houdbaar is.
Maar dat zou ons als samenleving wakker moeten schudden.
Want wanneer een organisatie die bedoeld is om mensen te beschermen zelf aangeeft vast te lopen, hebben we een veel groter probleem dan alleen een tekort aan personeel.
Dan moeten we ons afvragen of we de bescherming van kwetsbare mensen wel voldoende serieus nemen.
Niet ieder slachtoffer laat blauwe plekken zien
Wat ik ook belangrijk vind om te benadrukken, is dat huiselijk geweld niet altijd zichtbaar is.
Niet iedere vorm van mishandeling laat blauwe plekken achter.
Er bestaat ook psychisch geweld. Vernedering. Intimidatie. Controle. Dreigementen. Verwaarlozing. Het voortdurend kleineren van iemand, totdat die persoon nauwelijks nog weet wie hij of zij is.
Ook kinderen kunnen daar jarenlang de gevolgen van dragen. Of en heel vaak hun hele leven lang.
We mogen we nooit onderschatten hoeveel schade dat kan aanrichten.
Een gebroken arm kan genezen. Maar de gevolgen van jarenlang leven in angst kunnen iemand nog heel lang achtervolgen. Ook vaak voor levenslang.
Juist daarom is het zo belangrijk dat signalen serieus worden genomen, ook wanneer iemand niet met zichtbare verwondingen voor een hulpverlener staat.
Hoeveel moet iemand meemaken voordat we ingrijpen?
Ik heb mij eerder ook hulpeloos gevoeld en afgevraagd waarom we in Nederland zo vaak wachten totdat situaties volledig uit de hand lopen.
Waarom moeten mensen eerst vastlopen voordat er hulp komt?
Waarom moeten kinderen soms jarenlang met problemen rondlopen voordat iemand werkelijk begrijpt wat er thuis gebeurt?
En waarom lijkt het steeds opnieuw een discussie over geld te worden wanneer het gaat om de veiligheid en het welzijn van mensen?
Veilig Thuis vraagt volgens de berichtgeving 70 miljoen euro extra voor de komende drie jaar.
Dat is veel geld.
Maar wat zijn de maatschappelijke en menselijke kosten wanneer we niet op tijd ingrijpen?
Wanneer kinderen opgroeien met trauma’s? Wanneer volwassenen jarenlang hulp nodig hebben om te herstellen van wat hun is aangedaan?
Wat kost het wel niet wanneer we mensen pas helpen nadat de schade al is ontstaan?
Dit raakt mij persoonlijk
Ik schrijf dit niet alleen als schrijfster voor Parkstad Actueel.
Ik schrijf dit ook als mens met haar eigen ervaringen.
Omdat ik weet dat ervaringen met angst, onveiligheid en trauma diepe sporen kunnen achterlaten. En omdat ik weet hoe belangrijk het is wanneer iemand eindelijk naar je luistert. ECHT NAAR JE LUISTERT.
Soms kan één persoon die je serieus neemt al het verschil maken.
Eén hulpverlener die niet alleen naar een dossier kijkt, maar naar de mens daarachter. Maar ook de omgeving van degene in nood. Zoals vrienden en familie. Hoe serieus nemen zij het?
Iemand die zegt: ik hoor je, ik geloof dat je hulp nodig hebt en we gaan kijken wat we kunnen doen. Dat gevoel van gehoord worden is voor iemand die zich lange tijd alleen heeft gevoeld van onschatbare waarde.
En precies daarom raakt dit nieuws mij.
Omdat ik niet wil dat mensen die eindelijk hun stem durven te gebruiken, opnieuw het gevoel krijgen dat niemand luistert.
We mogen hier niet aan wennen
De berichtgeving over Veilig Thuis is ernstig. Tegelijkertijd is het belangrijk te benadrukken dat meldingen van acute onveiligheid volgens de organisaties direct worden opgepakt.
Maar dat neemt mijn zorgen over de langere wachttijden niet weg.
We mogen er niet aan wennen dat mensen maandenlang op hulp wachten.
We mogen er niet aan wennen dat kwetsbare kinderen en volwassenen onderdeel worden van een steeds groter wordende wachtlijst.
En we mogen al helemaal niet accepteren dat mensen het vertrouwen verliezen om hulp te vragen.
Een samenleving laat niet alleen zien hoe sterk ze is door haar economie, haar wetten of haar politieke besluiten. Ze laat vooral zien wie ze is door de manier waarop ze omgaat met mensen die zichzelf niet kunnen beschermen.
Daarom hoop ik dat de noodkreet van Veilig Thuis niet verdwijnt tussen alle andere nieuwsberichten van vandaag.
Dat er niet alleen wordt vergaderd, gerekend en doorgeschoven.
Maar dat er daadwerkelijk iets verandert.
Want achter iedere melding zit iemand die ertoe doet.
Iemand met gevoelens, een verleden en een toekomst.
En niemand zou het gevoel mogen hebben dat zijn of haar veiligheid moet wachten totdat er ergens weer voldoende geld of personeel beschikbaar is.
Hulp nodig? Veilig Thuis is 24 uur per dag bereikbaar via 0800-2000. Ook als je twijfelt of een situatie onveilig is, kun je advies vragen. Bij direct gevaar bel je 112. Meer informatie en advies vind je op veiligthuis.nl.
Lees ook: Slachtofferonderzoek: 5 tips om iemand in een onveilige relatie te helpen.
About The Author
