HEERLEN – Jongeren in Nederland hoeven op dit moment niet verplicht het leger in. Toch onderzoekt Defensie hoe een selectieve opkomstplicht in de toekomst zou kunnen werken. Dat roept vragen op over veiligheid, persoonlijke vrijheid en de bereidheid om militaire dienst te verrichten.
Dienstplicht bestaat nog, maar opkomst is niet verplicht
De dienstplicht bestaat in Nederland nog steeds voor mensen van 17 tot 45 jaar. Sinds 1 mei 1997 is de opkomstplicht opgeschort. Wie 17 wordt, ontvangt een dienstplichtbrief, maar hoeft zich niet te melden voor militaire dienst. Sinds 2025 krijgen 17-jarigen daarnaast een uitnodiging om vrijwillig een Defensie-enquête in te vullen.
Defensie werkt aan nieuw Dienmodel
Op 11 september 2026 maakte Defensie bekend het zogenoemde Dienmodel verder uit te werken. Dat richt zich op jongeren van 18 tot 27 jaar. De plannen beginnen met vrijwillige deelname. Daarna zijn stappen denkbaar waarbij een vragenlijst, gesprek of selectie verplicht kan worden. Een selectieve opkomstplicht komt volgens Defensie pas als uiterste maatregel in beeld wanneer de veiligheidssituatie sterk verslechtert en de krijgsmacht snel moet groeien. Voor verplichte onderdelen is nieuwe wetgeving nodig.
Niet iedereen wil dienen
Uit onderzoek van het EenVandaag Opiniepanel van januari 2025 onder ongeveer 2.900 deelnemers tot 45 jaar blijkt dat 54 procent van de ondervraagde mensen die in aanmerking komen voor dienstplicht zou proberen onder een oproep uit te komen. Vier op de tien gaven aan niet bereid te zijn om aan een oproep gehoor te geven, ook niet voor een niet-gevechtsfunctie. Het gaat om een opiniepanel, niet om een actuele peiling onder uitsluitend jongeren in Parkstad.
Bezwaren én steun
Sommige mensen maken zich zorgen over de persoonlijke risico’s, hun gezin, studie of gewetensbezwaren tegen oorlog. Anderen vinden dat voldoende personeel nodig is om Nederland en zijn bondgenoten te beschermen. De discussie draait daarmee niet alleen om de omvang van Defensie, maar ook om de vraag welke verplichtingen de overheid in een uitzonderlijke situatie mag opleggen.
Wat betekent dit voor jongeren in Parkstad?
Ook jongeren in Heerlen, Kerkrade, Landgraaf, Brunssum en de omliggende gemeenten kunnen de discussie volgen. Voorlopig verandert er niets aan hun opkomstplicht: zij hoeven niet verplicht in het leger te dienen. Hoe een eventuele toekomstige regeling eruitziet en welke uitzonderingen zouden gelden, staat nog niet vast.
Parkstad Actueel vraagt jouw mening
Zou jij bereid zijn militaire dienst te doen als Nederland daarom vraagt? Of vind je dat deelname altijd vrijwillig moet blijven? Parkstad Actueel hoort graag de verschillende meningen van jongeren, ouders en andere lezers uit de regio.
Bronnen: Rijksoverheid (11 september 2026), Rijksoverheid – Dienstplicht en EenVandaag Opiniepanel (14 januari 2025).
About The Author
