Een serie kijken wanneer het uitkomt, onderweg naar een podcast luisteren of even een spel openen op de telefoon. Digitaal entertainment is op allerlei momenten beschikbaar. Daar hoeft niemand meer voor thuis te blijven of op een vaste uitzendtijd te wachten.
Dat gemak heeft invloed op hoe we onze vrije tijd invullen. Soms plannen we een avond voor een film. Op andere momenten kijken of spelen we een paar minuten tussendoor.
Kijken op je eigen moment
Bij televisie hoorde lange tijd een programmagids: wie een uitzending wilde zien, moest op tijd klaarzitten. Streamingdiensten bieden een andere keuze. Je kunt een aflevering later bekijken, pauzeren of een hele serie achter elkaar volgen.
In de Verenigde Staten passeerde streaming in mei 2025 een mijlpaal. Volgens cijfers van Nielsen was het aandeel van streaming in de kijktijd die maand groter dan dat van gewone televisie en kabel samen. TV Tech beschreef hoe streaming daarmee voor het eerst de grootste vorm van kijken werd. Die cijfers gaan over Amerikaanse kijkers; ze beschrijven niet automatisch de situatie in Nederland.
Ook samen kijken krijgt zo een andere vorm. De een wacht tot het weekend, de ander kijkt een nieuwe aflevering meteen. Wie over een serie begint, moet soms eerst vragen waar de ander is gebleven.
Spellen en muziek binnen handbereik
Voor muziek is een telefoon vaak genoeg. Een afspeellijst kan mee tijdens het koken, wandelen of reizen. Hetzelfde geldt voor podcasts en luisterboeken: je hoeft er niet voor achter een scherm te blijven zitten.
Ook spellen zijn op meer plekken beschikbaar. Denk aan een kruiswoordpuzzel, een schaakpartij of een online quiz. Daarnaast bestaat er aanbod voor poker spelen online. Bij poker om geld gaat het om kansspelen, met financiële risico’s. Dat verschilt van een puzzel of een spel zonder geldinzet.
Een telefoon naast de televisie
Terwijl een film of programma aanstaat, ligt de telefoon vaak binnen handbereik. Even een bericht beantwoorden, de naam van een acteur opzoeken of reageren op wat er op televisie gebeurt: beide schermen kunnen tegelijk worden gebruikt.
Dat verschijnsel wordt al langer onderzocht. TechCrunch schreef in 2018 over Amerikaanse kijkers die vaak of altijd een tweede scherm gebruikten. Het is dus geen nieuwe gewoonte.
Ook YouGov onderzocht dit gedrag. In een onderzoek in zeventien markten gaven deelnemers aan regelmatig op hun telefoon te kijken tijdens televisieprogramma’s. De uitkomsten laten verschillen tussen landen en leeftijdsgroepen zien.
Afspraken over schermen
Als kijken, luisteren en spelen altijd mogelijk zijn, komen ook praktische vragen op. Gaat de telefoon mee aan tafel? Kijken we samen iets uit, of heeft ieder een eigen scherm? En wanneer stopt een avond met filmpjes kijken?
Voor gezinnen zijn er bovendien adviezen over schermgebruik. DutchNews berichtte in juni 2025 over het Nederlandse overheidsadvies om kinderen onder de 15 geen sociale media te laten gebruiken. Dat is een advies aan ouders, geen algemeen wettelijk verbod.
Hoe mensen hun vrije tijd indelen, verschilt. Een livewedstrijd heeft nog steeds een begintijd en een filmavond kan nog steeds iets gezamenlijks zijn. Daar zijn de podcast onderweg, de serie op verzoek en het spelletje tussendoor bij gekomen.
About The Author
